Letter4u نامه ای برای تو

تحلیل زبانشناختی و گفتمانی نامه رهبری به جوانان

Letter4u نامه ای برای تو

تحلیل زبانشناختی و گفتمانی نامه رهبری به جوانان

Letter4u  نامه ای برای تو
پیوندهای روزانه

۱۰ مطلب با موضوع «نگرشها و پیشداوری ها» ثبت شده است

دیدگاه بزرگان جهان در مورد اسلام: جرج برنارد شاو


    دکتر حسین محی الدین الهی قمشه‌ای در صفحه 86 کتاب "365 روز در صحبت قرآن" آورده است:


    جرج برنارد شاو بزرگ‌ترین حکیم و نمایشنامه‌نویس انگلیس در قرن بیستم در کتاب اسلام راستین(Genuine Islam):

    اگر در صد سال آینده دیانتی امکان یابد که بر مردم انگلیس و بلکه بر تمام اروپا حکومت کند آن می‌تواند اسلام باشد. من ایمان دارم که اگر قرار شود مردی چون محمد حاکمیت بر جهانِ جدیدِ ما را بر عهده گیرد موفق خواهد شد که مشکلات آن را حل کند و صلح و سعادت را که همه مشتاقانه در انتظارش هستند به جوامع بشری بازگرداند.

    من درباره دیانت محمد پیشگویی کرده‌ام که در دنیای فردای اروپا دیانت او مورد پذیرش خواهد بود، چنانکه اروپای امروز را هم می‌بینیم که به سوی آن گرایش دارد.


اسلام: مانع صلح و سازش میان ملل؟؟؟

 

      تعدادی از اسلام‌شناسان غربی معتقدند اسلام مانع صلح و سازش میان ملل است و اساس اسلام بر خشونت و جنگ بنا شده است. این اسلام شناسان عمدتا به منابع اصیل دسترسی نداشته و اطلاعات خود را از منابع دست دوم و غیرمعتبر کسب می‌کنند. مثلا برخی از فقها تحت تاثیر مکان و زمان و خشونت‌هایی که حکام غیرمسلمان و یا کارگزاران غیرمسلمانِ خلفای اسلامی، بخصوص در دوره عباسیان، در حق مسلمانان روا داشته‌اند، احکامی صادر نموده‌اند که با کلیات دین همخوانی نداشته و متاسفانه این موارد در کتب فقه ثبت شده و گروهی نیز به تبع از سلف مذهب خود، آن را به مانند حکم شرعی قلمداد نموده‌اند. این‌گونه موارد باعث گردیده که تعدادی از اسلام شناسان، اسلام را مانع صلح و سازش میان ملل معرفی کنند.


منبع: امینی، محمدامین(1390) اصل همزیستی مسالمت آمیز با غیرمسلمانان در اسلام، معرفت، سال بیستم، شماره 165، شهریور


  وهابیون، نووهابیسم و بنیادگرایان معتقدند:


    " سید قطب به عنوان یکی از رهبران بنیادگرای معاصر معتقد است که همه جوامع موجود در جهان، چه اسلامی و چه غیراسلامی، در جاهلیت به سر می‌برند. به نظر وی، "هر جامعه‌ای که اسلامی نباشد، جاهلی است؛ اگر بخواهیم تعریف دقیق‌تری ارائه دهیم، باید بگوییم که جامعه جاهلی، جامعه‌ای است که در ایمان، عقاید و قوانین آن چیزی به غیر خدا پرستش می‌شود. طبق این تعریف همه جوامعی که در حال حاضر وجود دارند، در قلمرو جاهلیت قرار می‌گیرند. از نظر وی در راس جوامع جاهلی، جامعه کمونیستی قرار داد؛ اول اینکه وجود خداوند را انکار می‌کند و دوم اینکه به جای خداوند حزب در آن مورد پرستش قرار می‌گیرد. ایدئولوژی و سیستم کمونیستی، ارزش انسان را تا حد یک حیوان و حتی ماشین پایین می‌آورد. در مرحله بعدی جوامع بت‌پرستی از قبیل هندوستان، ژاپن، فیلیپین و آفریقا قرار دارند که به خدایگان دیگری در کنار و یا بدون "الله" اعتقاد دارند. همه جوامع یهودی و مسیحی نیز جزو جوامع جاهلی هستند. چرا که آنها از اعتقادات اولیه خود دور شده‌اند و از قوانین ساخته دست بشری اطاعت می‌کنند. بالاخره تمام جوامعی که خود را اسلامی می‌خوانند نیز در جاهلیت به سر می‌برند. در جوامع مسلمانان، عده‌ای به سکولاریسم اعتقاد داشته و رابطه خود با دین را انکار می‌کنند؛ عده‌ای دیگر نیز تنها در زبان به دین اقرار می‌کنند، ولی در زندگی اجتماعی به طور کامل آن را طرد می‌کنند؛ عده‌ای نیز قوانین دلخواه خود را می‌سازند و آن را به اسم "شریعت خداوند" ارائه می‌دهند. همه این جوامع در یک چیز مشترک‌اند و آن اینکه، تنها از خداوند اطاعت نمی‌کنند."


     با توضیحات بالا می‌توان چنین نتیجه‌گیری کرد که با وجود چنین اعتقادات و باورهایی، اسلام گرایی بنیادگرایانه و حتی تمام جهان اسلام از نظر جوامع غربی طرد خواهد شد. درست است که اسلام برترین دین است؛ اما این بدین معنا نیست که پیروان دیگر ادیان توحیدی جاهل باشند . خودبرتربینی و خودخواهی بنیادگرایان باعث تنفر و دشمنی جوامع غربی می‌شود. به همان نسبت که این گروه نسبت به اروپاییان حس جاهلیت دارند، جوامع غربی هم پیروان این نوع اسلام و در کل تمام مسلمانان جهان را به نوعی وحشی و بی‌تمدن می‌دانند. 


       دلایل تنفر و ترس جوامع غربی نسبت به اسلام سیاسی و بنیادگرایی اسلامی        

     

     جوامع غربی به چند دلیل از اسلام سیاسی و بنیادگرایی اسلامی و در کل از هر آنچه که به اسلام مرتبط می‌شود ابراز تنفر و ترس دارند:


     * در گفتمان اسلام سیاسی، دین فقط یک اعتقاد نیست، بلکه ابعادی فراگیر دارد و تمامی عرصه‌ی هیات آدمی را دربر می‌گیرد.

    *  اسلام سیاسی بر تفکیک پذیری دین و سیاست تاکید کرده و مدعی است اسلام از نظریه‌ای جامع درباره دولت و سیاست برخوردار است و به دلیل تکیه بر وحی از دیگر نظریه‌های سیاسی متکی بر خرد انسانی برتر است.

    * اسلام‌گرایان عامل اصلی عقب ماندگی مسلمانان را استعمار جدید غرب می‌دانند و بر همین اساس نیز تنها راه حل بحران‌های جامعه معاصر را بازگشت به اسلام و تشکیل حکومت اسلامی اعلام می‌دارند. هدف نهایی اسلام سیاسی، بازسازی جامعه براساس اصول اسلامی است و مشکلات جوامع معاصر را به دوری از دین و معنویت نسبت داده و راه رهایی از آنها را توسل به ارزش‌های دینی و بازگشت به اسلام می‌داند و در این راه به دست آوردن قدرت سیاسی، مقدمه‌ای ضروری تلقی می‌شود.


        منبع: بررسی تاثیر مدرنیسم در به وجود آمدن بنیادگرایی اسلامی (مطالعه موردی نووهابیسم) دوفصلنامه‌ی مطالعات سیاسی جهان اسلام(علمی-پژوهشی)، سال دوم، شماره(6،5)، بهار و تابستان 1392  



اسلام سیاسی یا بنیادگرایی اسلامی؟


بنیادگرایی اسلامی


    بنیادگرایی اسلامی بخشی از جنبش مقاومت اسلامی معاصر است که البته با اسلام سیاسی و اسلام‌گرایی تفاوت‌های اساسی دارد. عموما معنای بنیادگرایی در نگاه غربی به اسلام‌گرایان موجود نهفته است. بسیاری از کارشناسان اسلامی اصطلاح "بنیادگرایی" را نسنجیده‌ترین اصطلاح، ناخوشایند، ساختگی، دارای کاربردهای شیطانی و انگی برای کوبیدن اسلام می‌دانند. از نظر غرب، هر جریانی که از بازگشت دین به عرصه سیاسی سخن بگوید، "بنیادگرا" محسوب می‌شود.

    جهان غرب تمایل زیادی در یکی دانستن اسلام سیاسی و بنیادگرایی اسلامی دارد؛ چون با وجود بدبینی‌ها و نگرش‌های منفی نسبت به بنیادگرایی اسلامی می‌تواند اسلام را زشت و خشن نشان دهد و در نتیجه اسلام سیاسی را نیز زیر سوال ببرد. برای درک این مطلب ارائه مفهوم اسلام سیاسی لازم است:


    اسلام سیاسی: اسلام سیاسی گفتمانی است که هویت اسلامی را در کانون عمل سیاسی خود قرار داده و معتقد است که اسلام توانایی اداره جامعه مسلمین و حل همه مسائل سیاسی، اقتصادی و اجتماعی مسلمانان را دارد. در واقع هر چند این مفهوم نو و تازه است، ولی به لحاظ محتوا تاریخ و پیشینه آن به خود اسلام و صدر آن باز می‌گردد، به این معنا که، اگر اسلام سیاسی را در عام‌ترین معنا به کار بگیریم، منظور این است که اسلام، همان‌گونه که برای زندگی و حیات فردی دارای دستگاه مفهومی و عملی است، به همین گونه برای زندگی عمومی و اجتماعی نیز دستوراتی وضع کرده است که این زندگی عمومی مسلما شامل زندگی و حیات سیاسی آنان نیز می‌شود. به عبارت دیگر، "اسلام سیاسی دکترین یا نهضتی است که اعتقاد دارد اسلام دارای نظریه‌ای مربوط به سیاست و حکومت است." اسلام‌گرایی طیفی از رویدادها، از پیدایش یک ذهنیت اسلامی تا تلاشی تمام عیار برای بازسازی جامعه‌ی مطابق با اصول اسلامی را دربر می‌گیرد. 


      منبع: بررسی تاثیر مدرنیسم در به وجود آمدن بنیادگرایی اسلامی (مطالعه موردی نووهابیسم) دوفصلنامه‌ی مطالعات سیاسی جهان اسلام(علمی-پژوهشی)، سال دوم، شماره(6،5)، بهار و تابستان 1392  


بازنمایی اسلام و مسلمانان در پوشش رسانه ای غرب

     نگاه غربیان و مخصوصا رسانه های غربی به جهان اسلام و مسلمانان

 

  بخش مهمی از نگرش‌ها و پیشداوری‌های مردم اروپا و آمریکا نسبت به اسلام و مسلمانان برگرفته از نوشته‌ها، روایات، تصاویر تلویزیونی، فیلم‌ها، مستندها، گزارشات و کتابهایی است که فیلم‌سازان، گزارشگران و نویسندگان از جهان اسلام و مسلمانان ارائه می‌دهند. به عبارت دیگر، ما دنیا و مردم دنیا را از دریچه نگاه و واژه‌های آنها می‌شناسیم؛ از طریق همین رسانه‌هاست که مردم دنیا با ملل و اقوام دیگر آشنا می‌شوند. نویسندگان و فیلمسازان و گزارشگران به ما القاء می‌کنند که در مورد دیگران چگونه فکر کنیم.

   یکی از تحقیقات جامع و مهمی که درباره نگاه غربیان، به ویژه رسانه‌های غربی، به جهان اسلام و مسلمانان صورت گرفته است، اثر ادوارد سعید با نام پوشش خبری جهان اسلام در غرب یا اسلام رسانه‌هاست. ادوارد سعید دسته‌های موضوعی زیر را در پوشش رسانه‌ای خاورمیانه یافت:

  • تروریسم در میان اعراب و مسلمانان پدیده‌ای ذاتی است
  • بنیادگرایی اسلامی مترادف "بازگشت اسلام" است
  • خشونت های معاصر در خاورمیانه به کینه‌های قبیله‌ای، مذهبی یا قومی قدیمی باز می‌گردد
  • ایالات متحده آمریکا و اسرائیل از صحنه منازعات خاورمیانه، نماینده "جناح ما" هستند
  • اعراب و مسلمانان به شدت ضدیهودی‌اند
  • خاورمیانه عرصه ابراز خشونت فلسطینی‌هاست


        از دیگر تحقیقات می‌توان به تحقیق شاهین درباره تصویر اعراب در تلویزیون‌های غربی اشاره کرد. شاهین فهرست مختصری از "افسانه‌های اصلی" اعراب را که تلویزیون باعث احیای آن شده است، عرضه می‌کند:

  • همه آنها بسیار ثروتمند، وحشی و بی‌فرهنگ‌اند
  • دچار جنون جنسی‌اند
  • و علاقه بسیاری به بردگان سفیدپوست دارند و از فعالیت‌های تروریستی لذت می‌برند.

        از قرون وسطی این انگاره‌ها چارچوب اصلی برداشت اروپایی‌ها را از اعراب و مسلمانان تشکیل داده است.


       منبع: بشیر، حسن و جاسبی، مرتضی، "تصویر اسلام به روایت کاریکاتورهای غربی بعد از 11 سپتامبر" نامه پژوهش فرهنگی، سال نهم، شماره دوم 

نگرش مردم آمریکا نسبت به اسلام(3)

      رسانه ها مقصرند      


     در کتاب "اسلام و مسلمانان در آمریکا*" آمده است:

 

  برخی از پژوهشگران معتقدند:

  گرچه حوادث خاور میانه در شکل‌گیری ذهنیت منفی علیه اسلام و مسلمانان بسیار موثر بوده، ولی سوءتعبیر و بدفهمی حوادث خاور میانه بیش از خود آن حوادث در ایجاد نگرش بدبینانه نسبت به اسلام تاثیرگذار بوده است. به گفته خانم حداد، در آمریکا و دیگر ممالک غربی، اسلام به عنوان تروریسم، بی‌منطقی، تنفر نسبت به مسیحیت و یهودیت و تلاش مسلمانان برای نابودی غرب یهودی و مسیحی معادل گرفته شده و این گونه به مردم تفهیم شده است. بنیادگرایی اسلام از اختراعات آمریکاست. اصلا چیزی به نام بنیادگرایی اسلامی وجود ندارد و حتی در زبان عربی چنین کلمه‌ای موجود نیست.

  برخی از متخصصان آمریکایی معتقدند که برای رفع شبهه نسبت به اسلام و مسلمانان لازم است که واقعیات مذهبی، سیاسی و اجتماعی خاور میانه بهتر درک شود. یکی از کسانی که دارای چنین طرز تفکری است، گروگان سابق آمریکا در تهران می‌باشد وی می‌گوید:

  "اسلام یک روش زندگی، یک فرهنگ، یک سیستم حقوقی و سیاسی است. از این رو، نمی‌شود از این واقعیت، کنار ماند."


   مسلمانان آمریکا جملگی بر این باورند که رسانه‌های جمعی این کشور به دلیل گزارشات یک جانبه و تحریف واقعیات، بیش از همه در ترویج روح بدبینی نسبت به اسلام مقصرند؛ زیرا رسانه‌ها با انگشت گذاشتن روی موضوعات احساس برانگیز و بزرگ جلوه دادن آنها در ایجاد هیجان ضداسلامی مردم آمریکا نقش تعیین کننده‌ای بازی می‌کنند. 

    

      *    خدا قلی پور، محمود و وزیری، فهیمه، مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، ص328، 1379


نگرش مردم آمریکا نسبت به اسلام(2)

       عوامل موثر در شکل‌گیری تصور ذهنی مردم آمریکا نسبت به اسلام


در کتاب "اسلام و مسلمانان در آمریکا*" آمده است:

  به نظر تحلیلگران، علاوه بر دشمنی دیرینه تمدن غرب و کلیسا با اسلام، عواملی چون: جنگ اعراب و اسرائیل در پنجاه سال گذشته، بحران نفتی اوایل دهه 1970، انقلاب اسلامی ایران و جنگ خلیج فارس در شکل دادن تصور ذهنی مردم آمریکا نسبت به مسلمانان بسیار موثر بوده است. به زعم این دسته از ناظران، شاید هیچ واقعه‌ای بیش‌تر از انقلاب اسلامی و مخصوصا بحران گروگان‌گیری، که طی آن 52 دیپلمات و سرباز آمریکایی به مدت طولانی در ایران بازداشت شدند، در شکل دادن تصویر اسلام در ذهن مردم آمریکا به دست رسانه‌های ارتباط جمعی و مخالف اسلام، موثر نبوده است. به گفته خانم حداد، بازداشت طولانی مدت گروگان‌ها در ایران، به صورت سمبل بسیار نمایانی از ضعف و آسیب‌پذیری آمریکا در خاور میانه جلوه‌گر شد و باعث شد که مردم آمریکا تحت تاثیر تبلیغات منفی و ضد‌اسلامی، نسبت به اسلام، نظر دیگری پیدا کنند.


           * خدا قلی پور، محمود و وزیری، فهیمه، مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، ص327، 1379

نگرش مردم آمریکا نسبت به اسلام(1)


در کتاب "اسلام و مسلمانان در آمریکا*" آمده است:

هر حادثه‌ای که در ممالک خاورمیانه اتفاق می‌افتد، رسانه‌های خبری با تبلیغات یک طرفه و تحریف آمیز، احساسات مردم آمریکا را علیه مسلمانان تحریک می‌کنند، تا جایی که حملات مکرر تلفنی به مسلمانان، تدریجا به مرحله حملات فیزیکی و منفجر کردن مساجد می‌انجامد. و اگر کسی در مقام دفاع از مسلمانان این کشور برآید به احتمال زیاد از حملات افراد متعصب در امان نخواهد بود. خانم ایوان حداد که خود یک مقام علمی و پژوهشگر برجسته در زمینه تاریخ اسلام در دانشگاه "امهرست ماساچوست" است و از لحاظ اعتقادی، مسیحی و همسر یک کشیش فرقه اپیسکپال است، به دلیل داشتن ریشه عربی و نوشتن درباره اسلام و مسلمانان بارها تلفن‌ها و نامه‌های تهدیدآمیز دریافت داشته است. برای نمونه، وی پس از یک برنامه تلویزیونی در شهر نیویورک که طی آن از اسلام به عنوان یک دینِ صلح دوست، سخن به میان آورد، چند نامه تهدیدآمیز دریافت کرد که روی یکی از کارت پستال‌هایی که برای او فرستاده بودند، نوشته شده بود "مرگ بر مسلمانان"، برگرد به همان جایی که از آن‌جا آمده‌ای".


       * خدا قلی پور، محمود و وزیری، فهیمه، مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، ص327-326،  1379


شریعت و اسلام از نگاه غربی ها : سرچشمه پیشداوری ها


شریعت و اسلام از نگاه غربی‌ها

در غرب، اغلب نام شریعت تصویر جامعه‌ای محدود را به ذهن می‌آورد که در آن زنان مورد ظلم واقع شده‌اند و از حقوق اساسی بشری محروم هستند. در واقع، از نظر غربی‌ها زنان تحت قوانینِ شرعی تحمیل شده از سوی دولت‌ها در کشورهای اسلامی مانند پاکستان، سودان، افغانستانِ طالبان و عربستان سعودی رنج کشیده‌اند.

شریعت با سنگسار کردن زناکاران، قطع دست دزدان، زندانی کردن یا اعدام در موارد کفر و ارتداد و نیز محدودیت حقوق زنان و اقلیت‌ها یکسان فرض شده است. به عبارتی دیگر، از نگاه غربی‌ها، شریعت اغلب به عنوان یک سیستم حقوقی خشک و ستم پیشه نشان داده می‌شود. با این وصف، آنهایی که خواهان شریعت هستند اغلب این مسئله را مطرح می‌کنند که این قوانین برداشت‌هایی غیراسلامی است.

رسانه ها نقش خیلی مهمی در چگونه نشان دادن و بازنمایی این قوانین و شکل شریعت دارند.


  منبع: کتاب «چه کسی از طرف اسلام سخن می‌گوید؟ یک میلیارد مسلمان واقعا چگونه فکر می‌کنند؟ جان ال. اسپوزیتو و دالیا مجاهد، ترجمه‌ی سهیلا ناصری (ص51)

   Who Speaks for Islam? : What A Billion Muslims Really Think?